بی‌اختیاری مدفوع یعنی چه؟
خروج ناخواسته مدفوع، از لکه‌گذاری لباس تا ناتوانی در رسیدن به توالت، بی‌اختیاری مدفوع نام دارد. گاهی فرد فوریت دفع دارد و گاهی متوجه نشت نمی‌شود. این مشکل قابل طرح و بررسی است؛ آن را صرفاً پیامد طبیعی افزایش سن یا موضوعی خجالت‌آور ندانید.
چرا پیدا کردن علت مهم است؟
اسهال، یبوست و تجمع مدفوع، آسیب عضلات یا اعصاب و بعضی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند در نشت نقش داشته باشند. سابقه زایمان و جراحی مقعد نیز برای ارزیابی مهم است. درمان مناسب برای نشت همراه اسهال لزوماً برای نشت ناشی از یبوست مناسب نیست.
پزشک چه چیزهایی را بررسی می‌کند؟
شرح علائم و معاینه نقطه شروع است. آزمایش‌ها بر اساس یافته‌ها انتخاب می‌شوند؛ لازم نیست پیش از اولین ویزیت خودتان مجموعه‌ای از آزمایش‌ها را انجام دهید. درباره زمان نشت، شکل مدفوع، احساس فوریت و سابقه بیماری و داروها دقیق توضیح دهید.
روش‌های درمان
بر اساس علت، تنظیم خوراک و قوام مدفوع، دارو، برنامه منظم دفع و تمرین‌های کف لگن مطرح می‌شوند. بیوفیدبک به آموزش کنترل عضلات کمک می‌کند. در موارد منتخب، تحریک عصب یا جراحی بررسی می‌شود؛ همه بیماران به عمل نیاز ندارند. داروی ضداسهال یا ملین را صرفاً بر اساس وجود نشت انتخاب نکنید.
برای ویزیت چه یادداشت کنیم؟
- نشت از چه زمانی شروع شده و در هفته چند بار رخ می‌دهد؟
- همراه احساس فوریت است یا بدون آگاهی اتفاق می‌افتد؟
- چه غذاها، داروها یا فعالیت‌هایی با آن هم‌زمان‌اند؟
- آیا سابقه جراحی، زایمان دشوار یا بیماری عصبی دارید؟
- این مشکل چه محدودیتی در کار، سفر یا روابط روزمره ایجاد کرده است؟
این یادداشت‌ها ابزار گفت‌وگو هستند، نه وسیله تشخیص خانگی. لازم نیست پیش از مراجعه علت را بدانید یا اصطلاح تخصصی به کار ببرید.
سؤال‌هایی برای انتخاب برنامه درمان
- در مورد من علت محتمل چیست و کدام بررسی واقعاً لازم است؟
- هدف مرحله اول درمان چیست و چه زمانی اثر آن را ارزیابی می‌کنیم؟
- تمرین‌ها را چه کسی آموزش می‌دهد و چگونه درست انجام دادن آن‌ها بررسی می‌شود؟
- اگر درمان اولیه کافی نبود، قدم بعدی و محل ارجاع کجاست؟
آیا باید حتماً به جراح مراجعه کرد؟
می‌توانید ارزیابی را با پزشک عمومی آغاز کنید؛ بر اساس علت ممکن است متخصص گوارش، جراح یا تیم کف لگن لازم باشد. برای انتخاب مسیر، راهنمای مراجعه برای بیماری‌های مقعدی را ببینید. برای هماهنگی ارزیابی در مطب، تماس بگیرید؛ در دسترس بودن هر درمان تخصصی باید جداگانه تأیید شود.